Gości powita Dyrektor Instytutu Chemii - prof. dr hab. inż. J. Polański.
9.00-10.00 Pokaz A
Autorem pokazu jest dr Sławomir Maślanka.
9.15-10.10 Pokaz I
dr hab. prof. UŚ. Barbara Machura, dr Janusz Mrzigod, mgr Anna Świtlicka, mgr Mariusz Wolff oraz pomoc studentów: Łukasza Skórki, Magdaleny Tarnackiej
W tym roku razem z naszymi Uczestnikami przygotujemy przyjęcie. Zadbamy o wystrój sali, napoje i drobne słodkie przekąski, przypomnimy sobie kroki taneczne oraz zapewnimy naszym gościom pokaz fajerwerków. Wszystko to zrealizujemy wykorzystując bogate możliwości eksperymentu chemicznego.
9.15-14.50 Zwiedzanie pracowni Instytutu Chemii
1. ZAKŁAD CHEMII I TECHNOLOGII ŚRODOWISKA ul. Szkolna 9, pracownia nr 16, 21, niski parter, dr Sławomir Maślanka (pokaz 45min)
„Kolory, płomienie i inne ciekawostki” – pokaz ciekawej chemii w trakcie którego zostaną przedstawione między innymi zmiany barwy indykatorów, związane ze zmianą odczynu (pH) w wybranych roztworach oraz oparte na procesach redoks. Zaprezentowane zostaną również procesy spalania i utleniania jako reakcje egzotermiczne z wydzieleniem ciepła w formie płomieni lub innych efektów pirotechnicznych. Przedstawione zostanie zjawisko tiksotropii, czyli jak ciecz jest ciałem stałym a ciało stałe cieczą. Omówione zostaną właściwości fizykochemiczne reagentów zastosowanych i otrzymanych w trakcie pokazu a każde doświadczenie zostanie przystępnie objaśnione.
ul. Szkolna 9, pracownia nr 12, niski parter, dr inż. Maria Maślankiewicz
„Wybrane sposoby pozyskiwania oraz badania substancji pochodzenia naturalnego” – pokazy destylacji, zwiedzanie pracowni badań środowiskowych połączone z omówieniem informacji jakich dostarczają nam metody spektroskopowe, takie jak: EPR, NMR, UV.
2. ZAKŁAD CHEMII ANALITYCZNEJ ul. Szkolna 9, pracownia nr 33, parter, dr Andrzej Kita, „Spektrometria emisyjna w analizie związków nieorganicznych”
Technika optycznej spektrometrii emisyjnej wykorzystuje fakt emisji promieniowania charakterystycznego przez wzbudzone atomy. Pozwala to na identyfikację atomu (analiza jakościowa). Intensywność promieniowania może być natomiast wykorzystana do ilościowego oznaczenia zawartości wybranych pierwiastków w analizowanej próbce. Jednym z istotniejszych elementów układu pomiarowego są wzbudzalniki. W pracowni będzie można obejrzeć, jak przebiega pomiar przy zastosowaniu spektrografów z klasycznymi źródłami wzbudzenia: iskra elektryczna, łuk elektryczny oraz jak przeprowadza się pomiar gdy stosuje się takie współczesne źródło wzbudzenia jakim jest plazma.
Pokazy „Proste i efektowne reakcje w chemii analitycznej” ul. Szkolna 9, pracownia nr 61, III piętro, dr Justyna Połedniok ul. Szkolna 9, pracownia nr 63, III piętro, dr Bożena Puzio ul. Szkolna 9, pracownia nr 70, IV piętro, dr Marzena Połowniak
Dla uczniów gimnazjum i liceum odbędą się pokazowe zajęcia laboratoryjne z zakresu chemii analitycznej. Zadaniem tej dyscypliny naukowej jest opracowywanie metod jakościowego i ilościowego określania składu chemicznego substancji, materiałów spotykanych w przyrodzie lub wytwarzanych przez człowieka. Analiza chemiczna obejmuje zarówno analizę jakościową – odkrywanie „co znajduje się w badanej próbce”, jak również analizę ilościową, pozwalającą stwierdzić „ile danego składnika znajduje się w próbce”. Pokaz 15-minutowy przybliży uczniom szereg procesów i zjawisk chemicznych, pozwoli na obserwację m.in. reakcji wytrącania osadów o charakterystycznym zabarwieniu, powstawania barwnych roztworów, barwienia płomienia palnika.
3. ZAKŁAD CHEMII OGÓLNEJ I CHROMATOGRAFII ul. Szkolna 9, pracownie 36 i 42, I piętro, dr Mieczysław Sajewicz
Przedstawione zostaną chromatograficzne metody analizy chemicznej oraz metody przygotowania próbek do analizy chromatograficznej. Będą omówione i pokazane następujące techniki chromatograficzne: chromatografia cienkowarstwowa, chromatografia gazowa, wysokosprawna chromatografia cieczowa, LCMS.
4. ZAKŁAD CHEMII ORGANICZNEJ ul. Szkolna 9, pracownie nr 59A i 59B, II piętro, dr Tomasz Magdziarz
Pokazy będą odbywać się w dwóch laboratoriach. W pierwszym prezentowane będą różne zestawy laboratoryjne służące do ekstrakcji olejków eterycznych i innych związków zapachowych z materiałów roślinnych. Uczestnicy będą mieli możliwość porównania zapachów różnych substancji pochodzenia naturalnego. Dodatkowo prezentowane będą substancje imitujące naturalne zapachy. W drugim laboratorium prezentowane będą różne reakcje prowadzące do zmiany barwy reagentów. Między innymi będą to reakcje wskaźników kwaso zasadowych, wskaźników redox oraz reakcje sprzęgania soli diazoniowych. Starsi uczestnicy pokazów będą mogli dodatkowo zaznajomić się z multimedialnymi materiałami objaśniającymi prawdziwe znaczenie terminu „związki aromatyczne” i ich powiązanie z powstawaniem barwy związków chemicznych.
10.15-11.15 Pokaz B
Autorem pokazu jest dr Sławomir Maślanka.
10.30-11.15 Pokaz II
dr hab. prof. UŚ. Barbara Machura, dr Janusz Mrzigod, mgr Anna Świtlicka, mgr Mariusz Wolff oraz pomoc studentów: Łukasza Skórki, Magdaleny Tarnackiej
W tym roku razem z naszymi Uczestnikami przygotujemy przyjęcie. Zadbamy o wystrój sali, napoje i drobne słodkie przekąski, przypomnimy sobie kroki taneczne oraz zapewnimy naszym gościom pokaz fajerwerków. Wszystko to zrealizujemy wykorzystując bogate możliwości eksperymentu chemicznego.
11.15-12.10 Molekuła na zamówienie - czyli skąd się biorą nowe leki
Wykład oraz dyskusję poprowadzi prof. dr hab. inż. J. Polański.
Mianem leków określa się nie tylko preparaty farmaceutyczne lecz wszystkie biologiczne aktywne związki o pożądanym profilu działania.Chemia leków łączy ze sobą zagadnienia z pogranicza chemii, biologii, medycyny, farmacji, chemii medycznej i farmaceutycznej. To właśnie na pograniczu tych nauk rodzą się olśniewające wynalazki, łącząc ze sobą fascynujący świat komputerowych symulacji oddziaływujących ze sobą biomakromolekuł i leków z praktycznymi aplikacjami, ich syntezę i preparatykę z problemami aplikacji. To dzięki lekom życie jest coraz dłuższe, a lata starości - coraz bardziej komfortowe. Nowoczesne produkty kosmetyczne przedłużają urodę, technologie rolnictwa i przemysłu spożywczego pozwalają nakarmić świat. Chociaż chemia nie cieszy się dobrą prasą – to dzięki niej jesteśmy zdrowi, piękni, witalni. Współczesne technologie chemiczne są przy tym coraz bardziej ekologiczne i przyjazne środowisku. Nowoczesny przemysł wysokiej technologii chemicznej to także bardzo opłacalny biznes. Podczas wykładu omówione będą problemy współczesnych technologii poszukiwania i projektowania nowych leków.
11.30-12.30 Pokaz C
Autorem pokazu jest dr Sławomir Maślanka.
12.15-13.00 Materiały optyczne
Wykład oraz dyskusję poprowadzi dr hab. Wojciech Pisarski.
Kryształy i szkła nieorganiczne domieszkowane lantanowcami lub jonami metali przejściowych należą do nowoczesnych i zaawansowanych materiałów optycznych, które znajdują zastosowanie w optoelektronice jako źródła laserowe czy włókna światłowodowe. Materiały te mogą emitować promieniowanie w zakresie światła widzialnego lub w zakresie niewidzialnym dla oka ludzkiego – podczerwieni. Podczas wykładu omówione zostaną zagadnienia związane z absorpcją i emisją światła, akcją laserową oraz konwersją promieniowania podczerwonego na światło widzialne.
12.45-13.45 Pokaz D
Autorem pokazu jest dr Sławomir Maślanka.
14.00-15.00 Pokaz E
Autorem pokazu jest dr Sławomir Maślanka.
14.30-15.15 Rozdanie nagród
Uroczyste rozdanie nagród dla laureatów wszystkich konkursów rozgrywanych w ramach tegorocznego Święta Liczby Pi.